Anzak Koyu Kitabesi

Anzak koyunun bitiminde, üzerinde Mustafa Kemal Atatürk ün 1934 yılında yazdığı ve dönemin İçişleri Bakanı ile duyurduğu evrensel mesajın yazılı olduğu kitabe ile karşılaşırız. Kitabede İngilizce olarak:

Bu memleketin toprakları üzerinde kanlarını döken kahramanlar! Burada dost bir vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükut içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız. Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Göz yaşlarınızı dindiriniz!

Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardır. Onlar, bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır. Yazmaktadır

Damakçılık Bayırı Kitabesi

9- 21 Ağustos 1915 tarihleri arasında kanlı çarpışmalara sahne olan bölgede bulunan kitabe üzerinde:

Anafartalar Grup Komutanı Albay Mustafa Kemal, 7. Tümeni 9 Ağustos 1915 günü Damakçılık Bayırı na taarruz ettirerek, Anzak kolordusunun, 9.İngiliz kolordusuyla işbirliğini ve Kocaçimentepe yönünde belirecek tehlikeyi önledi. İbaresi yer almaktadır.

Büyük Kemikli Kitabesi

915 yılının 25 Nisan sabahı Arıburnu na, 6-7 Ağustos gecesinde Anafartalar limanına çıkan müttefik kuvvetleri, aylar süren muharebelerden sonra Gelibolu Yarımadası ndaki Türk savunmasının geçilemeyeceğini anlayarak 20 Aralık ta bu cepheleri boşalttı. Yazmaktadır.
Arıburnunda yaramadıkları Türk savunma ve direnişini kırmak için Anafartalar bölgesine çıkarma yapan müttefik askerleri son bir çırpınışla saldırıya geçer. Çok kanlı muharebeler neticesinde takviye kuvvetler ile de başarılı olamadıkların da Çanakkale nin geçilmez olduğunu anlayan müttefik orduları, Çanakkale harekatında başarılı oldukları tek şeyle mükemmel biri geri çekilme ile Gelibolu yarımadasını boşaltırlar. Çanakkale harekatının üstünden seneler geçmesine karşılık hala yerli yabancı birçok asılsız olaya ev sahipliği yapmaktadır Gelibolu Yarımadası. Bunların içinde bilinen en meşhurlardan bir tanesi de kuşkusuz Norfolk Taburu nun yaşadıkları hakkında söylenenlerdir. İki Anzak gazisinin anlattıklarına dayanılarak söylenen hikayeye göre: Norfolk Taburu bir bulutun içine girerek kaybolmuş ve bunlardan bir daha haber alınamamıştır. Fakat gerçek olan, bu tabura bağlı askerlerin saldırı sırasında hızla ilerleyerek Türk hatlarının gerisine geçmesi bunun akabinde ise bir çoğunun çarpışmalar sırasında ölmesi, sağ kalanların ise esir alınması idi. Yaralıların ise sanıldığının ve iddia edildiğinin aksine kurşuna dizilmeyip sargıyerlerine gönderilerek tedavi edilmesidir.

Kireçtepe Jandarma Anıtı Şehitliği ve Kitabesi

1915 senesinde savaş sırasında yapılan bu gerçek şehitlik, civarda çarpışan çeşitli birlik ve askerin yattığı bir yer olmakla beraber yatan hiçbir şehidin adı bilinmemektedir. Fakat şu bilinmemektedir ki bölgede yaşanan çarpışmalar ile Gelibolu Jandarma Taburu Komutanı şehit Yüzbaşı Kadri Beyin ismi öne çıkmaktadır. Mustafa Kemal in de fotoğrafı bulunduğu kireçtepe şehitliği günümüze kadar birkaç kez bakımsızlıktan dolayı onarımdan geçmiştir.

Şehitliğin yanında bulunan kitabede ise 6/8 Ağustos 1915 te Gelibolu ve Bursa Jandarma Taburları nın kahramanca çarpışan üç bölüğü, iki Tugay gücüne ulaşan İngiliz kuvvetlerini Karakol dağı Kireçtepe de durdurup, Anafartalar grubunun kuzey yanını korumuştur ifadeleri yer almaktadır.

Yusufcuk Tepe Kitabeleri

Küçük Anafarta köyünün güney batısında ovaya hakim olan bu tepede üç adet kitabe bulunmaktadır. 12. Tümenin merkez cephesi olan yusufçuktepe anafartalar ovasının kontrolü için önemli bir tepe olmasından dolayı Anafartalar muharebeleri boyunca müttefik askerlerinin hedef noktalarından biri olmuştur. Yapılan saldırılar neticesinde kısa süreliğine de yusufçuktepe İngilizlerin eline geçmişse bile Mustafa Kemal in taarruzları neticesinde tekrardan ele geçirilmiştir.

21 Ağustos 1915 günü yeni bir saldırıya hazırlanan İngiliz askerinin saldırı planı şu şekilde olacaktı. Taarruz öğleden sonra yani güneş arkaya alındıktan sonra olacaktı. Bu şekilde Türk askerinin görüş mesafesi en aza indirgenecekti. 10 ve 11 inci Tümenler İsmailoğlutepe ye 29. Tümen Yusufçuktepe ye saldıracaktı. 21 Ağustos günü saat 14:30 u bulduğunda 85 namlu ile korkunç bir top atışı başlar, bu bombardıman sonucu tepelerde bulunan fundalıklar tutuşur ve anafartalar ovasını kesif bir duman tabakası kaplar. Bu sırada mevsim normallerinin dışında bir bulut tabakası güneşin önüne geçer böylece İngiliz askerlerinin doğadan yararlanma şansı ortadan kalkar. Bu saldırı sonucunda müttefiklerin kaybı 6558 Türk tarafının ise 2600 kişi civarında olmuştur.